جامعه ايمن شهرستان خليل آباد

معرفی

 

نام جامعه : خليل آباد

كشور : جمهوري اسلامي ايران

جمعيت : 48292

سال شروع برنامه : 1376

نام مؤسسه : شبكه بهداشت و درمان شهرستان خليل آباد

آدرس : ايران – خراسان رضوي – خليل آباد – خيابان امام خميني – شبكه بهداشت و درمان شهرستان – كد پستي : 9677115565

تلفن : 2 – 5327727310 – 98+

نمابر : 5327727315 – 98+

پست الكترونيك : KHALILABAD.HNET[at]MUMS.AC.IR

تاريخچه برنامه جامعه ايمن در ايران و جهان

 الگوي پيشگيري از حوادث در قالب جامعه ايمن ، نخستين بار در سال 1989 ميلادي از سوي دانشگاه کارولينسکاي سوئد توسط پروفسور سوانستروم پيشنهاد گرديد و به عنوان الگويي مناسب براي پيشگيري از حوادث در سطح شهرستان مورد قبول سازمان جهاني بهداشت قرار گرفت و دانشگاه کارولينسکا به عنوان مرکز همکاريهاي سازمان بهداشت جهاني درامر پيشگيري از حوادث عهده دار راهبري اين حرکت در سطح جهان شد . اولين شهري که توانست به شاخصهاي مطلوب و در حد انتظار سازمان جهاني بهداشت برسد شهرستان کوچکي به نام ليدکو پنيک درسوئد بود 

 
     

مدل جامعه ایمن

 

مدل جامعه ايمن متکي به مشارکت مردم و دخالت مسئولين محلي است.

لازمه سياستگزاري در زمينه جامعه ايمن ،مشارکت طيف وسيعي ازگروهها با علائق متنوع مي باشد.

  از آنجايي که حوادث داراي علل پيچيده و چند گانه اي هستند و به شکل وسيع تمام جامعه رادرگير مي کند براي پيشگيري ازآنهاهماهنگي بين سازمان هاي مختلف بايد برقرار شود. سياست جامعه ايمن و استفاده از توان و همياري ارگانها و سازمانهاي ديگر با همکاري و هماهنگي بين بخشي در پيشبرد اهداف پيشگيري از حوادث ميباشد .طرح پيشگيري از حوادث با همکاري درون بخشي و بين بخشي در سال 1375 تهيه شد و طي سه مرحله به اجرا در آمد.               

مرحله اول - 5 شهرستان به صورت پايلوت و به مدت سه سال

مرحله دوم – يک شهرستان از هر استان

مرحله سوم- در تمام کشور اجرا شود .

مرحله اول از سال 75 در پنج شهرستان شروع و هدف کلي طرح اين بود که بروز حوادث را ظرف 3سال به ميزان 25% کاهش دهيم.

مرحله دوم پس از بررسي نتايج وآناليز اطلاعات و نتايج مثبت بدست آمده از سال 83 از هر استان يک شهرستان جهت گسترش طرح در نظر گرفته شد.

 

دستاوردها

 

دستاورهاي برنامه جامعه ايمن

- شرکت فعال تمام نهادها وارگانها به صورت نسبي جهت همسو نمودن برنامه هاي پيشگيري از حوادث

- ايجادحساسيت وحدت رويه در مسئولين در ارتباط با پيشگيري از حوادث

- فرهنگ سازي دربين مردم با توجه به آموزش هاي مستمر

- اولويت بندي حوادث در سطح جامعه

- گسترش برنامه جامع ايمن در سطح کشور

- پيوستن به شبکه جهاني جامعه ايمن 

 

شاخص ها

 

شاخص هاي بين المللي برنامه جامعه ايمن

1. ايجاد تشکيلاتي بر اساس مشارکت و همکاري بين بخشي که هر کدام ازسازمان ها مسئوليت اجراي برنامه جامعه ايمن را درحيطه اختيارات خود قبول کنند.

 2 . وجود برنامه هاي مستمر ودراز مدت که هردوجنس ، تمام گروههاي سني و همه محيط ها وموقعيت ها راتحت پوشش قراردهد.

 3 . وجود برنامه اي که هدفش ارتقاء ايمني گروهها ومحيط هاي درمعرض خطر باشد.

 4. وجو برنامه اي که تعداد موارد ومصدومين وعلل حوادث ر ثبت ومستند سازي کند.

 5.  وجود يک نظام ارزشيابي که مراحل اجراي برنامه وتاثير تغييرات آن رامورد بررسي قراردهد .

6.  شرکت مستمردر شبکه ملي وبين المللي جوامع ايمن

  

 

فعالیت ها

 

فعاليت هاي زير جهت ارتقاء سطح ايمني جامعه صورت گرفته است :

گروه هاي آسيب پذير

بچه هاي 14 – 0 سال :

· برنامه پليس مدرسه ( انتخاب دانش آموزاني كه دوره ايمني را فراگرفته اند جهت همكاري با پليس بمنظور نظارت بر تردد دانش آموزان در مسير مدرسه – خانه )

  • برگزاري مسابقه شعر ، نقاشي و مقاله نويسي با موضوع پيشگيري از حوادث و اهداء جوايزي به آثار برتر 
  • تهيه CD آموزشي در خصوص قوانين راهنمايي و رانندگي و توزيع آن در مدارس سراسر شهرستان
  • برنامه هاي طولاني مدت پيشگيري از حوادث در كودكان از طريق برنامه هاي ادغام شده در سيستم بهداشتي « در اين برنامه ها تمامي كودكان از نظر هر گونه مشكل بينايي يا شنوايي كه احتمال حادثه يا آسيبي در آينده براي كودك را مطرح مي نمايد غربالگري مي شوند . بطور مثال مي توان به برنامه مراقبت هاي ادغام يافته كودك سالم WELL BABY CARE ( WBC ) و برنامه مراقبت هاي ادغام يافته ناخوشي هاي اطفال INTEGRATED MANAGEMENT CHILDHOOD ILLNESS ( IMCI ) اشاره كرد . »

جوانان 24 – 15 سال :

· آموزش مشاوره اي در خصوص پيشگيري از خشونت و خودكشي در جوانان

· اجراي برنامه هاي آموزشي رانندگي در هنگام اخذ گواهينامه

· آموزش كمك هاي اوليه و CPR توسط سازمان هلال احمر به جوانان

· اجراي مانور زلزله در مدارس

· برنامه هاي آموزشي پيشگيري از حوادث در مسير مدرسه – منزل

 

گروه سني 59 – 25 سال :

  • اجراي برنامه هاي ايمني و سلامت شغلي براي ادارات
  • آموزش سلامت و ايمني شغلي براي ادارات ، مربيان مهدكودك ها و ... در هنگام اخذ گواهينامه بهداشتي
  • بررسي ايمني منزل و آموزش چهره به چهره و پيگيري جهت رفع نقايص ( در اين خصوص چك ليستي تهيه شده است كه ساليانه از تمامي خانه هاي روستايي توسط نيروهاي بهداشتي بازديد بعمل آمده ، پس از پر كردن چك ليست با ايجاد ارتباط چهره به چهره آموزش لازم در خصوص نواقص آن ساختمان انجام شده و در بازديد بعدي موارد رفع شده بررسي خواهد شد . )
  • آموزش موتور سواران و ايجاد پيست موتور سواري جهت برگزاري مسابقات 
  • افزايش مهارت هاي زندگي و استفاده مناسب از تكنولوژي جديد در محيط زندگي و كار
  • كلاس هاي آموزش ايمني براي عموم مردم از جمله كشاورزان توسط رابط بهداشتي اداره جهاد كشاورزي در روستاها
  • برگزاري جلسات آموزش اطفاء حريق جهت گروه هاي مختلف ( ادارات ، مراكز بهداشتي درماني ، رابطين بهداشتي و ...
  • برگزاري كلاس مهارت هاي شيوه زندگي ( مديريت خشم ، خود آگاهي ، تفكر خلاق ، هيجان ، قلدري ، تصميم گيري درست و ... ) براي معلمين بمنظور انتقال به دانش آموزان
  • برگزاري مانور اقدامات بهداشتي در شرايط اضطراري با هماهنگي مركز بهداشت استان ( در اين اقدام ، موضوعات مختلف از جمله تامين آب بهداشتي ، دفع زباله ، سم پاشي مستمر مناطق آلوده ، نظارت بر چگونگي دفن زباله و اجساد جهت جلوگيري از انتشار آلودگي ، پيش بيني گروه هاي حمايت رواني ، تامين دارو هاي مورد نياز ، ايجاد سايت مجروحين به منظور شناسايي آنان و پاسخگويي به خانواده ها و ... جهت هماهنگي بيشتر در شرايط اضطراري اجرا مي شود . )
  • انجام عمليات مانور زلزله فرضي در شهرستان توسط ستاد حوادث غير مترقبه به منظور توان عملياتي دستگاه هاي اجرايي ( با توجه به اينكه استان خراسان رضوي يكي از آسيب پذير ترين استان هاي ايران از نظر زلزله مي باشد در راستاي ايجاد آمادگي براي پاسخگويي منطقي ، سريع و همه جانبه در حوادث طبيعي اين مانور در مقاطع سه ماهه با مشاركت اعضاي ستاد ( نيروي مقاومت بسيج ، جمعيت هلال احمر ، شركت برق ، آتش نشاني ، شركت نفت ، اداره آب و فاضلاب ، مخابرات ، شبكه بهداشت و درمان ، نيروي انتظامي و ... ) برگزار مي گردد.
  • برگزاري مانور كلاه ايمني از طرف كميته جامعه ايمن با همكاري نيروي انتظامي شهرستان و اهداء جايزه ( كلاه ايمني ) به شركت كنندگان

سالمندان بيشتر از 60 سال :

  • برگزاري جلسات سلامت سالمندان به صورت ماهانه با هدف برنامه ريزي جهت بهبود شيوه زندگي در دوره سالمندي كه در آن اولويت مشكلات و سوانح به تفكيك هر منطقه شناسايي شده و سپس آموزش لازم در اين خصوص صورت مي گيرد .
  • تهيه و تكثير پمفلت ، تراكت جزوات آموزشي ، ويژه نامه سالمندان و ...
  • راه اندازي مراكز ارزيابي جامع سلامت سالمندان به منظور يافتن مشكلات سرپايي آنها در زمينه هاي :

- تغذيه ، شنوايي و بينايي

- وضعيت شناختي

- بي اختياري ادراري

- افسردگي

- فعاليت هاي روزانه و حفظ استقلال با استفاده از ابزار هاي IADL و ADL

- تحرك و تعادل

- واكسيناسيون و دهان و دندان

براي تمامي موارد فوق پرسشنامه مخصوص طراحي شده است كه پس از غربالگري افراد و شناسايي مشكل توسط تيم سلامت در جهت رفع اقدام لازم صورت مي پذيرد .

· برگزاري مراسم تقدير و تشكر از بازنشستگان ادارات ، جشن پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها ، روز جهاني سالمندان و ارائه آموزش هاي لازم به آنها و ...

 

در محيط هاي زير :

منزل :

· ايمنسازي اماكن در مقابل زلزله و نظارت دقيق در ساخت و ساز توسط سازمان نظام مهندسي و شهرداري

·تهيه چك ليست ايمني منزل و بازديد از تمامي خانه هاي روستاها توسط بهورزان و كاردان ها و پزشكان به منظور شناسايي نواقص و نقاط حادثه خيز در منزل و آموزش چهره به چهره در جهت رفع موارد و همچنين نظارت بر روند اجرا طي بازديد هاي ساليانه

ترافيك :

  • اجراي برنامه هميار پليس
  • آموزش مسايل ترافيكي در مقطع پيش دبستاني
  • آموزش مسايل ايمني به رانندگان
  • برگزاري مسابقات و مانورهاي مختلف جهت موتور سواران 
  • مانور امداد و نجات جاده اي
  • برگزاري جلسات كميته جامعه ايمن با نظارت فرمانداري توسط دبير خانه كميته جامعه ايمن شهرستان و انجام مكاتبات از طريق كميته مذكور جهت شناسايي و رفع نقاط پر حادثه توسط ادارات مرتبط ( راه و ترابري ، شهرداري و نيروي انتظامي )
  • تكميل علايم هشدار دهنده ترافيكي در داخل و خارج شهر توسط شهرداري و اداره راه و ترابري
  • تعريض جاده هاي اصلي ( يكطرفه نمودن جاده خليل آباد – كاشمر )
  • تعريض تقاطعات فرعي به اصلي در ابتداي ورودي به روستا ها و نصب چراغ چشمك زن در جاده هاي اصلي
  • پيگيري به منظور شناسايي و رفع نقاط پر حادثه درون شهري توسط شهرداري طبق نظر كارشناسي نيروي انتظامي

مشاغل :

  • برگزاري برنامه هاي سلامت و ايمني شغلي براي تمامي صنوف
  • شناسايي كارگاه هاي خانگي و غير خانگي به منظورشناسايي عوامل زيان آور محيط كار و حذف آنها
  • آموزش بيماري هاي شغلي جهت صنوف
  • معاينات بدو استخدام و ادواري شاغلين
  • تهيه و توزيع پمفلت ، دفترچه آموزش علايم ايمني
  • بهسازي كارگاه هاي قالي بافي روستايي از طريق توزيع رايگان مصالح ساختماني در قالب « طرح بقا » بنمظور پيشگيري از مشكلات جسمي
  • تشكيل كميته هاي حفاظت فني در كارخانه هاي تحت پوشش شهرستان به منظور پيشگيري از حوادث ناشي از كار و ارتقاء سلامت كارگران
  • انجام مطالعات و بررسي هاي لازم به منظور آگاهي از وضع ايمني محيط كار ، وضعيت عمومي كارخانجات و كارگاه ها و صاحبان حرف مختلف
  • آموزش اطفاء حريق ويژه صاحبان كارگاه هاي غير خانگي سطح شهرستان
  • تشكيل كميته بهداشت كشاورزي با هدف ارتقاء سلامت كشاورزان و حذف عوامل زيان آور محيط كار كشاورزان توسط دو اداره بهداشت و درمان و جهاد كشاورزي شهرستان
  • اجراي برنامه هاي صدا سنجي و نور سنجي و بهبود اين شاخص ها در كارگاه هاي خانگي و غير خانگي

 

مدرسه :

  • برگزاري مسابقات شعر ، نقاشي و مقاله نويسي با موضوع ايمني و بهداشت و اهداء جوايزي به آثار برتر و توزيع CD آموزش علايم ترافيكي به تمامي آثار ارسال

 

  

  • آموزش مسايل ترافيكي به پيش دبستاني ها 
  • برگزاري مانور زلزله در مدارس

اماكن ورزشي :

  • رفع نقاط پر حادثه در زمين هاي ورزشي
  • ايجاد پيست موتور سواري
  • احداث سالن هاي ورزشي جهت خانم ها و آقايان با رعايت شرايط ايمني كامل از نظر حوادث ورزشي ( با مساحت زير بناي 1260 متر )
  • برگزاري همايش هاي پياده روي جهت خانواده ها ( با هدف ارتقاء بهداشت رواني در خانواده ها و كاهش ريسك بيماري هاي قلبي – عروقي به عنوان اولين عامل مرگ و مير در جهان و ايران )

اماكن تفريحي :

  • شناسايي و رفع نقاط پر حادثه در اماكن تفريحي ، پاركها ، و ...
  • تشكيل گروه هاي امدادي ، نصب چادر هاي امداد و نجات و همچنين استقرار اورژانس 115 در مسير جاده ها و اماكن تفريحي شهرستان

پيشگيري از خشونت :

  • برگزاري كلاس هاي آموزشي مهارت هاي زندگي (دوره هاي مديريت خشم ، خود آگاهي ، تفكر خلاق ، هيجان ، قلدري ، تصميم گيري مناسب و ... ) براي معلمين و دانش آموزان با توجه به اينكه بيشترين علل بروز خشونت ها به دليل نداشتن مهارت هاي زندگي است .
  • برگزاري دوره هاي مهارت هاي زندگي براي پرسنل بخش شبكه بهداشت و درمان شهرستان
  • انجام كار هاي مطالعاتي در رابطه با خشونت و علل آن در گروه هاي مختلف
  • تهيه پمفلت ، جزوه آموزشي و ..
  • برگزاري جلسات آموزشي جهت عموم در مراكز بهداشتي درماني و خانه هاي بهداشت تابعه

انتشارات :

  • انتشار مواد آموزشي شامل پمفلت ، جزوه آموزشي ، تراكت ، پارچه نويسي ، بيل بورد و ... در رابطه با تمامي اقدامات فوق الذكر

سازمان ها :

گروه ويژه رهبري بين بخشي : فرمانداري ، شبكه بهداشت و درمان ، شهرداري ، اداره آموزش و پرورش ، نيروي انتظامي
 
 ساير ادارات و سازمان ها :

امام جمعه ، نماينده مجلس شوراي اسلامي ، آبفاي شهري و روستايي ، شوراي اسلامي شهر ، فرهنگ و ارشاد اسلامي ، شركت گاز ، بهزيستي ، جهاد كشاورزي ، دادگستري ، راه و ترابري ، جمعيت هلال احمر ، شركت برق ، محيط زيست ، مخابرات ، مطبوعات ملي و محلي

مشاركت هاي كشوري و بين المللي :
 
            
  • يك نوبت فيلد ويزيت ( سال 1383 ) توسط آقاي لارس گونار هورت و آقاي دكتر رضا محمدي
  • شركت در كنفرانس هاي جامعه ايمن
  • ارائه 13 عنوان مقاله در شانزدهمين همايش بين المللي جوامع ايمن ( تهران ، 11 – 13 JUNE 2007 ) كه 11 مورد به صورت سخنراني و پوستر پذيرفته و ارائه گرديد .
  • ميزباني و مشاركت با ساير دانشگاه هاي سطح كشور جهت تبادل اطلاعات در خصوص فعاليت هاي انجام يافته طرفين ( از جمله دانشگاه علوم پزشكي شيراز ، دانشكده علوم پزشكي بجنورد ، دانشگاه علوم پزشكي بيرجند ، و دانشگاه علوم پزشكي سبزوار )